ChoiCo.app và Thiên Thiên Tượng Kỳ: Khi một nền tảng cờ được làm riêng cho người Việt
Nếu thường xuyên chơi cờ tướng online, nhiều kỳ thủ chắc hẳn đã từng biết đến
天天象棋 – Thiên Thiên Tượng Kỳ, sản phẩm cờ tướng rất lớn của Tencent tại Trung Quốc.
Không thể phủ nhận đây là một nền tảng mạnh. Thiên Thiên Tượng Kỳ có hệ thống đánh giá kỳ lực, phân tích ván đấu, kho bài tập lớn, kỳ phổ, khóa học và cộng đồng người chơi đông đảo. Chính vì vậy, đây cũng là một trong những sản phẩm rất đáng tham khảo khi nói về một nền tảng cờ tướng trực tuyến hoàn chỉnh.
Nhưng
ChoiCo.app không cố gắng trở thành một bản sao của Thiên Thiên Tượng Kỳ.
Hướng đi của ChoiCo khác hơn:
Xây dựng một nơi chơi cờ, luyện cờ và kết nối kỳ hữu được thiết kế ngay từ đầu cho người Việt Nam.
Và chính sự khác biệt ấy tạo ra khá nhiều lợi thế.
1. Tiếng Việt không chỉ là vấn đề dịch giao diện
Đây có lẽ là khác biệt dễ nhận thấy nhất.
Thiên Thiên Tượng Kỳ được xây dựng chủ yếu cho thị trường Trung Quốc. Giao diện, thuật ngữ, hệ thống hướng dẫn và hệ sinh thái nội dung đều xoay quanh người dùng tiếng Trung.
Trong khi đó,
ChoiCo.app sử dụng tiếng Việt ngay từ thiết kế ban đầu.
Điều này quan trọng hơn việc đơn thuần dịch vài nút bấm.
Các khái niệm như:
- Cờ Tướng
- Cờ Úp
- cờ chấp
- chấp tiên
- chấp mã
- chấp pháo
- cờ thế
- cờ tàn
- kỳ phổ
- khai cuộc
- thẩm cờ
- mời chơi
- tìm người đang chờ
đều được trình bày theo cách mà người chơi cờ Việt Nam đã quen sử dụng ngoài đời.
Người mới không phải học thêm một hệ thống thuật ngữ mới chỉ để sử dụng phần mềm.
Với những kỳ thủ lớn tuổi hoặc người không quen công nghệ, điều này càng quan trọng.
2. Logic sử dụng rất đơn giản: Muốn chơi cờ thì vào bàn, muốn luyện cờ thì vào luyện cờ
Một phần mềm có rất nhiều tính năng chưa chắc đã là phần mềm dễ sử dụng.
ChoiCo cố gắng giữ một nguyên tắc khá đơn giản:
Người chơi nghĩ thế nào thì giao diện vận hành gần như thế ấy.
Muốn chơi cờ?
Vào sảnh → chọn bàn → ngồi xuống → sẵn sàng → chơi.
Muốn tìm đối thủ?
Xem những người đang online hoặc những bàn đang chờ người.
Muốn chơi với một người bạn?
Ngồi bàn → gửi lời mời → người kia vào bàn.
Muốn luyện?
Vào khu vực
Luyện cờ.
Ở đó lại chia thành những nhu cầu rất tự nhiên:
- luyện cờ thế;
- luyện chiếu hết;
- học cờ tàn;
- luyện khai cuộc;
- đọc kỳ phổ;
- tạo kỳ phổ của riêng mình;
- tạo bài tập;
- chơi lại từ một thế cờ;
- xem lại và thẩm định ván mình vừa chơi.
Người sử dụng không cần hiểu cấu trúc phần mềm phía sau.
Họ chỉ cần biết:
Tôi muốn làm gì?
Và tìm đúng mục đó.
3. ChoiCo đặc biệt chú trọng việc chơi với những người mình quen
Có một điều rất thú vị trong cờ tướng:
Chúng ta không phải lúc nào cũng muốn đấu với một người ngẫu nhiên có Elo tương đương.
Rất nhiều người có một vài
“kỳ hữu ruột”.
Có thể là:
- người bạn vẫn đánh cờ cùng mỗi tối;
- một người chú;
- người cùng CLB;
- đồng nghiệp;
- học trò;
- thầy dạy cờ;
- hoặc một đối thủ đã chơi với mình hàng trăm ván.
Vì vậy ChoiCo xây trải nghiệm theo hướng duy trì những mối quan hệ như vậy.
Bạn có thể thấy người đang online, gửi lời mời chơi và đi thẳng vào một bàn cờ.
Hoặc đơn giản hơn nữa:
gửi đường dẫn của bàn cờ cho người bạn của mình.
Họ bấm vào đường dẫn và có thể tìm đến đúng nơi bạn đang chờ.
Sau khi đánh xong lại có thể
chơi lại với chính đối thủ đó, thay vì mỗi ván kết thúc lại bị đẩy vào một hệ thống ghép trận hoàn toàn mới.
Đây là một chi tiết nhỏ về kỹ thuật nhưng lại rất gần với văn hóa chơi cờ ngoài đời:
Người ta không chỉ đi tìm một đối thủ. Người ta đi tìm một kỳ hữu.
4. Một tài khoản – chơi gần như ở bất cứ đâu
Một trong những hướng phát triển quan trọng nhất của ChoiCo là
không bắt người chơi phải lựa chọn thiết bị.
Hiện tại ChoiCo có thể tiếp cận qua:
Máy tính
Mở trình duyệt và vào:
choico.app
Không cần cài phần mềm.
Laptop
Windows, macOS hay Linux đều có thể chơi trực tiếp bằng trình duyệt.
Điện thoại không muốn cài app
Mở website bằng trình duyệt và chơi.
iPhone / iPad :
Có ứng dụng chính thức trên App Store.
Điện thoại và máy tính bảng Android :
Có ứng dụng chính thức trên Google Play.
Người ít hiểu công nghệ
Chỉ cần gửi cho họ một đường link.
Bấm vào là có thể bắt đầu.
Đây là điểm ChoiCo đặc biệt muốn hướng đến.
Không phải kỳ thủ nào cũng là người am hiểu công nghệ.
Có người dùng máy tính rất thành thạo.
Nhưng cũng có những bác chỉ biết:
“Cháu gửi cho bác cái link, bác bấm vào nhé.”
Một nền tảng cờ dành cho cộng đồng rộng lớn phải phục vụ được
cả hai nhóm người này.
5. Web không phải phiên bản phụ
Đây là một điểm khá quan trọng.
Rất nhiều dịch vụ hiện nay xây ứng dụng mobile trước, còn web chỉ đóng vai trò trang giới thiệu.
Ở ChoiCo,
web chính là một nền tảng chơi cờ hoàn chỉnh.
Người chơi có thể:
- chơi cờ;
- xem lịch sử;
- luyện cờ;
- đọc kỳ phổ;
- tạo kỳ phổ;
- nghiên cứu khai cuộc;
- giải cờ thế;
- thẩm cờ;
ngay trên trình duyệt.
Điều đó đem lại một lợi thế rất thực tế.
Ở nhà bạn có thể nghiên cứu một ván cờ trên màn hình máy tính 27 inch.
Ra ngoài bạn mở điện thoại tiếp tục.
Tài khoản và dữ liệu vẫn là của bạn.
6. Đồng hồ được thiết kế để mô phỏng nhiều kiểu chơi cờ ngoài đời
Một ván cờ online không chỉ khác nhau ở quân cờ.
Cách tính thời gian có thể làm thay đổi hoàn toàn tính chất của ván đấu.
ChoiCo vì vậy không muốn đồng hồ chỉ là một con số đếm ngược đơn giản.
Nền tảng hỗ trợ các kiểu kiểm soát thời gian khác nhau, từ giới hạn thời gian cho từng nước cho tới đồng hồ tổng theo cách gần với thi đấu thực tế.
Ngoài ra còn có:
- đồng hồ đếm ngược;
- cảnh báo khi sắp hết thời gian;
- âm thanh báo 30 giây;
- cảnh báo gấp hơn khi chỉ còn khoảng 10 giây.
Cảm giác lúc đó rất giống một ván cờ thực:
thời gian cũng trở thành một phần của cuộc đấu.
7. Không chỉ có cờ tiêu chuẩn: cờ chấp cũng được đưa vào hệ thống
Đây là một nét rất gần với đời sống cờ tướng Việt Nam.
Ngoài quán cờ, hai người chênh nhau khá xa về trình độ hiếm khi cứ đánh ngang mãi.
Người mạnh có thể:
- chấp tiên;
- chấp mã;
- chấp mã tiên;
- chấp hai mã;
- chấp pháo;
- chấp xe.
ChoiCo đưa logic này vào nền tảng.
Nhờ vậy một cao thủ và một người chơi trung bình vẫn có thể tạo ra một ván đấu cân bằng và thú vị.
Đây cũng là triết lý khá rõ của ChoiCo:
Không phải mọi thứ ngoài đời đều cần bị thay thế bằng thuật toán matchmaking. Có những thứ nên được đưa nguyên tinh thần của bàn cờ ngoài đời lên Internet.
8. Cờ Úp được xem như một chế độ chơi quan trọng chứ không phải tính năng phụ
Cờ Úp có cộng đồng người chơi rất đông tại Việt Nam.
Vì vậy trên ChoiCo, Cờ Úp được xây dựng thành một chế độ chơi thực sự với logic riêng, giao diện riêng và cách xử lý thông tin quân úp riêng.
Thậm chí hình thức
cờ chấp trong Cờ Úp cũng được tính đến.
Điều đó quan trọng bởi cờ úp không đơn giản là lấy bàn cờ tướng rồi che quân lại.
Nó có văn hóa chơi và cách vận hành riêng.
9. Chơi xong không phải là hết: ván cờ trở thành dữ liệu để học
Một trong những thay đổi lớn nhất của cờ online hiện đại là:
Ván cờ vừa chơi xong có thể trở thành bài học ngay lập tức.
Trên ChoiCo, người chơi có thể mở lại lịch sử và xem từng nước đi.
Sau đó có thể
thẩm cờ để nhìn lại diễn biến ván đấu.
Những nước chưa tốt có thể được chỉ ra và người chơi có thể nghiên cứu phương án khác.
Như vậy chu trình trở thành:
Chơi → xem lại → phát hiện sai → học → chơi tiếp.
Đây là cách phần mềm biến một người chỉ “đánh rất nhiều ván” thành một người thực sự có khả năng
học từ những ván mình đã đánh.
10. Kỳ phổ trên ChoiCo không chỉ để đọc
Kỳ phổ truyền thống thường giống một cuốn sách.
Bạn mở ra và đọc.
ChoiCo muốn đi xa hơn một bước.
Người chơi có thể tự tạo kỳ phổ, tạo các nhánh biến hóa và sau đó biến chính kỳ phổ ấy thành bài tập.
Ví dụ bạn đang học một hệ thống khai cuộc.
Thay vì đọc:
Pháo 2 bình 5 – Mã 8 tiến 7...
rồi cố nhớ, bạn có thể thực sự đi quân trên bàn.
Nếu đi sai, hệ thống báo sai.
Bạn phải tự nhớ và đi lại.
Đó là sự khác nhau giữa:
“Tôi đã đọc khai cuộc này.”
và
“Tôi thực sự nhớ khai cuộc này.”
11. Có thể tự xây dựng thư viện cờ của chính mình
Một người chơi lâu năm thường tích lũy rất nhiều thứ:
- khai cuộc hay;
- thế cờ cần nhớ;
- biến hóa muốn nghiên cứu;
- ván đấu hay;
- bài tập;
- kỳ phổ;
- những vị trí mình thường xử lý sai.
ChoiCo hướng tới việc biến tài khoản của mỗi kỳ thủ thành một
thư viện cờ cá nhân.
Không chỉ vào chơi vài ván rồi thoát.
Mà càng dùng lâu, kho dữ liệu học cờ của chính người đó càng có giá trị.
12. Học từ cả kho kỳ phổ lẫn dữ liệu thực chiến
Một điểm thú vị khác là phần nghiên cứu khai cuộc.
Người chơi có thể đi thử nước cờ trên bàn.
Đi tới một vị trí.
Lùi lại.
Đi một nước khác.
Một nhánh mới được hình thành.
Đây chính là cách kỳ thủ thực sự phân tích khai cuộc:
“Nếu đối phương không đi nước này mà đi nước kia thì sao?”
ChoiCo cố gắng biến quá trình suy nghĩ ấy thành một giao diện trực quan thay vì bắt người sử dụng phải thao tác như đang dùng phần mềm cơ sở dữ liệu chuyên nghiệp.
13. Có thể chơi với những “danh thủ mô phỏng”
Một hướng thử nghiệm khá đặc biệt của ChoiCo là chế độ chơi với
Danh thủ cờ tướng mô phỏng.
Thay vì chỉ tạo ra một engine có mức Elo khác nhau, hệ thống hướng tới việc sử dụng dữ liệu ván đấu của các danh thủ để mô phỏng phong cách khai cuộc và kỳ lực của họ.
Người chơi vì vậy có thể thử sức với những tên tuổi quen thuộc của làng cờ.
Ý tưởng phía sau rất thú vị:
Không chỉ hỏi “máy mạnh đến đâu?”, mà còn hỏi “nếu mình ngồi đối diện một kỳ thủ có phong cách như thế này thì sao?”
14. Giảm khoảng cách giữa người mới và phần mềm
Một nền tảng cờ rất mạnh đôi khi cũng gây ra một nghịch lý:
càng nhiều chức năng càng khó tiếp cận.
ChoiCo cố tình giảm bớt khoảng cách đó.
Người chưa có tài khoản vẫn có thể bắt đầu chơi.
Không cần hiểu Elo trước.
Không cần biết matchmaking là gì.
Không cần biết engine là gì.
Không cần biết PGN, FEN hay database là gì mới có thể thưởng thức một ván cờ.
Người biết sâu vẫn có công cụ để nghiên cứu.
Nhưng người mới vẫn có thể chỉ đơn giản:
mở trang → ngồi bàn → đánh cờ.
Đây có lẽ là một trong những triết lý quan trọng nhất của nền tảng.
15. ChoiCo có lợi thế của một nền tảng nhỏ hơn: có thể lắng nghe cộng đồng Việt Nam
Thiên Thiên Tượng Kỳ phục vụ một thị trường khổng lồ.
Đó là ưu thế rất lớn của họ.
Nhưng ChoiCo lại có một lợi thế khác.
Đối tượng mà ChoiCo cần lắng nghe cụ thể hơn rất nhiều:
người chơi cờ Việt Nam.
Một luật xử đặc thù.
Một kiểu cờ chấp phổ biến trong cộng đồng.
Một cách gọi quen thuộc.
Một nhu cầu của CLB.
Một đề xuất của kỳ thủ.
Một vấn đề phát sinh trong cộng đồng.
Những thứ đó có thể đi trực tiếp vào quá trình phát triển sản phẩm.
Vì vậy ChoiCo không nhất thiết phải thắng bằng số lượng tính năng.
Nó có thể thắng bằng một thứ khác:
ChoiCo không cần trở thành “Thiên Thiên Tượng Kỳ của Việt Nam”
Có lẽ đây mới là điều quan trọng nhất.
Nếu mục tiêu chỉ là sao chép một nền tảng lớn của Trung Quốc rồi dịch nó sang tiếng Việt, ChoiCo sẽ mãi là người đi sau.
Một hướng thú vị hơn nhiều là:
Làm một nền tảng cờ mang cách chơi, cách giao lưu và văn hóa của người Việt.
Một người lớn tuổi có thể mở link và chơi.
Hai người bạn quen nhau có thể dễ dàng tìm lại nhau.
Một CLB có thể có không gian riêng.
Một kỳ thủ có thể chơi cờ, xem lại ván, thẩm cờ, lưu kỳ phổ và luyện khai cuộc trong cùng một tài khoản.
Một người đang ngồi máy tính có thể chơi với người đang cầm iPhone.
Người dùng Android, iPad, laptop Windows, Mac hay đơn giản chỉ có một trình duyệt web đều có thể gặp nhau trên cùng một bàn cờ.
Và quan trọng hơn cả:
Công nghệ không đứng ở giữa người chơi và ván cờ.
Nó nên lùi lại phía sau.
Để phía trước vẫn là bàn cờ, hai kỳ thủ, đồng hồ đang chạy và câu hỏi quen thuộc:
“Làm ván nữa không?”
Đó có lẽ là hướng đi đáng giá nhất của ChoiCo.app.
